Mediteren is oersaai, deel 1

Nadat je een paar keer gemediteerd hebt, komt onherroepelijk een lastig stuk: de verveling slaat toe. Zowel beginners als ervaren mensen worstelen geregeld met dit taaie stuk. Of zoals Yvonne zegt: ‘Ik merk, dat als ik elke dag dezelfde oefening doe, ik moeite heb met mijn focus.’
We weten langzamerhand best hoe goed mediteren is. De eerste twee weken, dat houden de meesten wel vol. Maar daarna…, slaat de saaiheid meedogenloos toe. Wat doe je: haak je af of overwin je deze hindernis?

Mediteren is oersaai

Waarom is meditatie toch vaak saai? Hoe komt het dat dit zo dikwijls de kop op steekt? Heeft dat een speciale betekenis? En natuurlijk de meest wezenlijke vraag: hoe ga je ermee om?
Er valt grappig genoeg veel te vertellen over verveling die bij mediteren toeslaat. Vandaar dat dit een driedelige nieuwsbrievenreeks wordt. Nu natuurlijk hopen, dat je het niet saai vindt om dat allemaal te lezen.

Gezond: het zal me wat

Laten we eerlijk zijn, er zit een oersaaie kant aan mediteren. Ook al zegt iedereen hoe lekker je ervan ontspant, gezond het is, creatief je ervan wordt, hoe veel beter je erdoor leert concentreren, makkelijker je met anderen kunt omgaan en noem maar op. Onherroepelijk loop je tegen een stuk saaiheid aan. Om ieder enthousiasme maar meteen de kop in te drukken: al mediteer je jaren, een béétje worstelen met die saaiheid blijft.

Gelukkig is het niet zo somber, dat het een station is dat je niet kunt passeren. Maar, om in de analogie te blijven; neem wel de goede trein, anders gooi je het meditatiebijltje erbij neer. En dan heb je al het positieve van meditatie verloren. Dat is echt zonde, vandaar dat ik wat uitgebreider stil sta bij deze meditatie-verveling.

Meditatie-verveling

Er spelen allerlei factoren, die maken dat je tegen die meditatie-verveling aanbotst. Bijvoorbeeld gebrek aan de juiste basiskennis, negatieve invloed vanuit je hersenen, innerlijke conflicten, onbekendheid met je constitutie, negatieve werking vanuit je voedingskeuze.

Ik schat in, dat van alle factoren die protesteren tegen meditatie-verveling, die van innerlijke conflicten het grootste struikelblok is. Als ik een gokje waag waarom mensen mediteren niet volhouden en vooral vanwege de voorspelbaarheid ervan afhaken, dan is mijn top 3:

1. innerlijke conflicten
2. mentale overprikkeling
3. onbekendheid met de eigen constitutie

Innerlijke conflicten

Als de grootste hindernis ‘innerlijke conflicten’ zou zijn, dan is het des te belangrijker daar meer over te schrijven. Over wat voor conflicten hebben we het dan? Grote trauma’s? Denderende ruzies? Slepende bonje? Nee, niets van dat al.

Iedereen kan zelf bedenken dat denderende ruzie mediteren moeilijker maakt, maar innerlijke conflicten zijn veel grotere hindernissen. Psychologisch gezien spelen die krachtiger op je in om het mediteren op te geven. De kracht van je borrelende en bewegende onbewuste moet je daarin zeker niet onderschatten.
En een van de grootste innerlijke conflicten om over te struikelen, is toegeven dat je jezelf in de weg zit. Daarna kun je onderzoeken hoé zich dat uit en hoe je dat herstelt.

Hoe zit jij jezelf in de weg?

Hoe je jezelf in de weg zit, is strikt persoonlijk. Ik geef een paar voorbeelden om een indruk te geven hoe dit er zoal uit kan zien. Wil je meer weten hierover? Lees dan de hoofstukken 5 t/m 8 over Afweer uit mijn boek ‘Ik ben van gisteren’ en ‘Ik voel (n)iets voor verandering’. (Beide boeken hebben dezelfde inhoud, alleen de titel verschilt.)

Code rood

Maak aansluitend een overzicht welke afweer jij allemaal hanteert. Zo zie je snel of jij tot de gevarencategorie hoort. Kijk gerust af in hoofdstuk 8 hoe dit bij Bas eruit zag. En kijk ook eens naar Afbeelding 4 waarin de emotionele, lichamelijke en energetische effecten van afweer staat.
Gebruik je vaker onrijpe dan rijpe afweermechanismen? Dan geldt ‘code rood’. Anders gezegd: het risico dat je vooral door innerlijke conflicten met mediteren stopt is dan groot.

Hieronder lees je een paar voorbeelden van innerlijke spanningen en conflicten, die erop kunnen uitdraaien dat je voortijdig stopt met mediteren.

Voorbeeld innerlijk conflict: Ontrouw aan jezelf

Sommigen zijn oneerlijk tegenover zichzelf. Bijvoorbeeld: Je zit in je derde studiejaar. Diep in je hart weet je dat je de studie gekozen hebt, omdat je ouders dat zo graag wilde. Vanaf de eerste dag wilde jij tien keer liever iets anders. ‘Maar ja, ze waren zo trots en zijn elke keer zo blij met je vorderingen. Ook werken ze zo hard om jouw studie te kunnen betalen.’ Dus leg je dat stemmetje het zwijgen op.

Voor je het weet is dát een gewoonte geworden en dáár ligt het zaadje wat je later in problemen kan brengen. Je went er dan namelijk aan jezelf ontrouw te zijn en dat breekt je op. Zodra je namelijk je ware ik wilt laten spreken, moet eerst met deze oneerlijkheid worden afgerekend: die ingesleten gewoonte om je eigen stem het zwijgen op te leggen. Meditatie brengt je weer in contact met die ‘oneerlijkheid’, je verschuilen achter meditatie-verveling is dan niets anders dan je eerlijke stem -weer- het zwijgen op leggen.

Voorbeeld innerlijk conflict: Hoge eisen

Anderen stellen te hoge eisen aan zichzelf. Bijvoorbeeld: pas als dit, dat, zus en zo gedaan is, ‘mag’ je hooguit tien minuten voor jezelf hebben. Je snapt dat aan die hoge eisen geen einde komt. Dus, ‘kom je maar niet aan mediteren toe’, toch? Je wilt wel maar je praat dat goed voor jezelf met: ‘Er is gewoon teveel te doen.’

Voorbeeld innerlijk conflict: Onbarmhartigheid

Sommigen willen hun eigen onbarmhartigheid of schuldgevoel niet onder ogen zien. Het voert te ver om hier in te gaan op het diepere ontstaan van die onbarmhartigheid of het schuldgevoel. Want daar ligt altijd een diepere reden voor. Terwijl dit gevoel heimelijk op je drukt probeer je door te gaan met leven. Mediteren en álle activiteiten die zorgen dat je het mooiste uit je zelf haalt, kunnen niet anders dan je in contact brengen met dit drukkende gevoel. Net zolang totdat je het écht oplost en voortaan jezelf met mededogen en zachtheid benadert.
Tot die tijd kun je wel weten dat je behoort te mediteren, beter moet eten, minder moet drinken, op tijd rusten, zorgen voor jezelf; niet zo extreem veel sporten, hard werken et cetera. Zolang je echter maar bezig en druk blijft, voel je die strenge kant in jezelf niet. En voor je het weet kom je dus ook niet meer toe aan mediteren.

Voorbeeld innerlijk conflict: Hekel aan jezelf

Anderen hebben een hekel aan zichzelf. Lieke’s moeder bleek een klagerige aanstelster. Een, die niet schroomde om het gezin emotioneel te chanteren. Maar erger dan dit, is te moeten toegeven dat zij soms haar eigen gezin op diezelfde manier onder druk zet. Ze lijkt meer op haar moeder dan ze wil toegeven. Mediteren leert haar emotioneel neutraler te zijn, maar liever wil ze die eigenschap van haar moeder in haarzelf niet (h)erkennen. In stil protest verwelkomt ze de verveling van meditatie: dat geeft een prima excuus om ermee te stoppen. ‘Het is niet vol te houden, zo saai. Mijn gedachten dwalen steeds maar weer af.’

Voorbeeld innerlijk conflict: Uitzonderlijke omstandigheden

Sommigen hebben gewoon teveel aan hun hoofd. Daar vallen niet de ‘gewone dingen’ onder, maar alleen de uitzonderlijke momenten. Je hebt een ziekte en moet op korte termijn belangrijke beslissingen nemen. Je partner is overleden, een familielid wordt acuut opgenomen, etc. Bij ‘teveel aan je hoofd’ is mediteren soms wat teveel gevraagd. In die situaties kun je beter simpel luisteren naar een van de ontspanningstrack. Lekker kort (10 minuten) en toch lang genoeg om diepere ontspanning op te leveren. Feitelijk botst je dan niet zozeer tegen de saaiheid van mediteren aan, maar tegen een -tijdelijk onvermogen- om dát er ook nog bij te hebben.

Hoe zit dat bij jou?

Het bovengenoemde laat zien hoeveel mogelijkheden er zijn, waarom je vanuit je innerlijk tegenwerking krijgt. Wil je hiervan verlost worden? Het antwoord is:
– Kijk helder wat het échte probleem is. Anders gezegd: wees eerlijk en laat je hart spreken.
– Ondersteun jezelf en zorg voor jezelf. Vreemd genoeg hebben velen geen idee hoe je dat praktisch en met simpele middelen doet. Wil je suggesties? Lees dan paragraaf 2.2 en 2.3 uit ‘Wil ik wat ik voel’ van 178 t/m 181.

De nieuwsbrief ‘Mediteren is oersaai, deel 2’ gaat over je hersenen. En hoe die kunnen zorgen dat ze je tijdens het mediteren dwarszitten en je uit verveling het opgeeft.