skip to Main Content
tessa@gottschalmeditaties.nl | Nieuwsbrief ontvangen? Klik hier om je in te schrijven.

Je immuniteit beloont ontspanning

Ontspannen loont

Dankzij diepe ontspanning is het lichaam in staat z’n natuurlijke immuniteit hoog te houden. Diepe rust lijkt wat onbetekend, net zoals het imago ervan in de huidige snelle wereld eerder klinkt als ‘leuk-maar-saai’, dan ‘cruciaal-voor-gezondheid’.

Toch zijn er signalen die erop wijzen dat het belang ervan beter gezien wordt. De stijging van slapeloosheid onder jongeren is zo’n teken. Een deel van de toename van depressie valt er ook aan toe te schrijven.
Al is het om het simpele feit dat chronisch slaapgebrek een rol kan spelen bij het ontstaan en in standhouden van depressie. De toename van auto-immuun ziektes en de complexiteit van ziektes zijn ook tekenen aan de wand.

De immuniteit verzwakt

Steeds vaker hebben mensen niet langer één aandoening maar spelen er meerdere aandoeningen tegelijkertijd. ‘Co-morbiditeit’ heet dat in medisch jargon. Een signaal dat de immuniteit onder hoge druk staat en op allerlei manieren probeert kenbaar maakt hoe zwaar het valt zijn normale staat te handhaven.
Zo is bekend, dat iemand een gen bij zich kan hebben van een bepaalde aandoening, maar daarmee is niet gezegd dat hij per definitie die aandoening krijgt. Een studie waarin 18 relevante studies nader onderzocht en geanalyseerd werden suggereert dat leefstijl-adviezen zoals ‘geest-lichaam-interacties’ een gunstig effect op de gezondheid uitoefenen.

ontspanning immuniteitOnder ‘geest-lichaam-interacties’ kun je zaken verstaan als meditatie, mindfulness (verbeterde opmerkzaamheid) (Lees ook de nieuwsbrief Mindfulness; gezond of een hype.) yoga, tai chi, qigong, ontspannings- en ademhalingstechnieken).
Hoe dit zich verhoudt met andere gezondheidsinterventies, zoals gezonde voeding en beweging is nog onduidelijk. Wel is indruk dat de diverse ‘geest-lichaam-interacties’ een indicatie geven die geassocieerd is met het afremmen van laaggradige ontstekingen (cytokinen kappa B) wat tegengesteld is aan de effecten van chronische stress op gen-expressie. (zie Bronnen onderaan).

Anders verwoord: activiteiten die zorgen dat geest en lichaam -tegelijkertijd- tot eenheid en ontspanning komen, geven een positieve respons op de immuniteit. In tegenstelling tot activiteiten die lichaam en/of geest onder druk zetten. Deze zullen eerder leiden tot een toegenomen risico op ontstekings-gerelateerde aandoeningen.

Het wijze, oude China

In de Chinese oudheid constateerde men hoe belangrijk rust is. Men ontdekte twee verschillende vormen. Vandaar dat de Chinese Elementenleer (TCM) ook die twee vormen onderscheidt. Een vorm waarin activiteit ligt besloten en een die uit totale rust bestaat. De energie die deze twee vormen van rust creëren is nodig om de leverenergie en verteringsenergie op peil te houden. Meer hierover staat in het boek Energieherstelplan en op www.energieherstelplan.nl.

ontspanning immuniteit

CD Tessa Gottschal Gun jezelf rust, stap uit de drukte en creëer ontspanning

Anders gezegd: zorg je goed voor je rust dan kan je verteringsapparaat zijn werk goed doen. Zodra deze goed functioneert dan wordt lever minder belast met gifstoffen vanwege rotting en gisting door slecht verteerd voedsel. Dankzij een goede vertering krijgt de lever ook vitaminen en mineralen omdat deze beter opgenomen worden bij goed verteerd voedsel. En een goed gevoede lever kan beter zijn ontgiftingswerkzaamheden uitvoeren.

Dus: vertering en het vermogen om te ontgiften is mede afhankelijk hoe zorgvuldig je je rust pakt. Waarbij er een goede verhouding is tussen:
– rustige beweging en
– volstrekte rust

Rustige beweging

Extreme bewegingsvormen worden afgeraden door de TCM. Daaronder vallen alle sporten of activiteiten die excessieve inspanningen vragen. Meestal gaat het om een overdreven manier van sporten. Het risico daarop wordt mede bepaald in hoeverre deelnemers aangespoord worden zich meer in te spannen dan normaal, of passend bij hen constitutie en gezondheid is.

Daarnaast is het lastig voor iemand die zelf gezond en krachtig is, zoals een trainer, om adviezen af te stemmen op iemand die zwakker is of een gevoeligere constitutie heeft. Voor je het weet belandt een enthousiaste trainer of groep in het motto ‘meer is beter’. Wat zich kan uiten in nóg een ronde, te lang doorgaan, teveel ontberingen doorstaan (kou, warmte, dorst, honger, herrie) et cetera. Wat begint als ‘Lekker sporten’ kan daarmee ongewild de gezondheid ondermijnen.

Anders gezegd: sporten is in wezen gezond, de wijze waarop bepaalt of het werkelijk gezondheid oplevert. De tegenwoordige hype van extreme sporten, en/of in landen met een totaal ander klimaat dan Nederland, in een overtrokken sfeer van competitie, et cetera dragen een risico in zich.

Overdreven inspanning en de bijnieren

Zolang je sterk van lijf en leden bent kan een lichaam veel verdragen. Vooral vanuit de Chinese Elementenleer en ook vanuit de Ayurveda, is echter bekend dat je bij uitzonderlijke prestaties een aanslag doet op wat de reserve-energie heet. Een Westers georiënteerde geneeswijze zou zeggen: je bijnieren.

Deze reserve-energie (of bijnier-energie) springt in op momenten dat het echt nodig is. Zoals bij een ongeluk, een operatie, noodgevallen en bij vrouwen tijdens een bevalling. Wat minder bekend is, dat die reserve-energie óók bijspringt bij ogenschijnlijk onschuldige inspanningen. Denk aan te laat eten, een maaltijd overslaan, vasten, junkfood, zoetigheid of dikwijls/dagelijks ongezonde zaken eten of drinken.
Voor een lichaam is dat stress-verhogend. Simpel doordat het extra inspanning moet verrichten om deze acties lichamelijk goed te begeleiden.

Wat ziet de Chinese Elementenleer dan wel als een gezonde activiteit die binnen hun idee van rust waarin beweging besloten ligt valt? Beweeg je op een natuurlijker niveau dan wordt die reserve-energie mer rust gelaten. En wordt die rustige beweging gebruikt voor opbouw van kracht en immuniteit. Voorbeelden daarvan zijn op een gewone manier wandelen, fietsen, lichte lichaamsoefeningen en zoals de studies hierboven constateerden de diverse ‘geest-lichaam-interacties’.

Volstrekte rust

Het tweede onderscheid dat de Chinese Elementenleer hanteert, die van volstrekte rust, is makkelijk te begrijpen. Het is echt niéts doen. Dat kan zijn uren of dagen liggen en luieren op het strand (maar niet uren in de zon). Thuis op de bank of in de tuin liggen. Vooral lezen, luisterboeken, meditatie en harmonieuze blijken goede manieren om deze vorm van rust bij te tanken. Dit bleek uit de wereldwijde Rust-Test .

Belangrijk is dat je geestelijk ook ontspant. (Te) spannende films kijken vallen daarom niet hier onder. Net zo min als talk-shows of documentaires die verontrustend nieuws brengen. Lichamelijk helemaal niets doen en geestelijk ‘wegdromen’, dat is een van de essenties van deze vorm van rust.

Je eigen rustmodel

Meer nog dan vroeger, waar maatschappelijk vastgestelde rusttijden golden, is het een zaak om jezelf rust te gunnen. De 24/7 maatschappij biedt de mogelijkheid om continue door te gaan. Het wordt daardoor veel meer ieders persoonlijke verantwoording die noodzakelijke rust te pakken. Op momenten en manieren die bij jou passen, en dat is dan weer een voordeel.

Een van mijn cd’s past goed bij de volstrekte rust en dat is de cd Gun jezelf rust. Beluister het bij Storytel of koop het via Luisterboeken, of Bol.com


Bronnen

[1] https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/fimmu.2017.00670/full
[2] Chiesa A, Serretti A. Mindfulness-based stress reduction for stress management in healthy people: a review and meta-analysis. J Altern Complement Med (2009) 15(5):593–600. doi:10.1089/acm.2008.0495
[3] Bohlmeijer E, Prenger R, Taal E, Cuijpers P. The effects of mindfulness-based stress reduction therapy on mental health of adults with a chronic medical disease: a meta-analysis. J Psychosom Res (2010) 68(6):539–44. doi:10.1016/j.jpsychores.2009.10.005
[4] Lazar SW, Kerr CE, Wasserman RH, Gray JR, Greve DN, Treadway MT, et al. Meditation experience is associated with increased cortical thickness. Neuroreport (2005) 16(17):1893–7. doi:10.1097/01.wnr.0000186598.66243.19
[5] Hölzel BK, Carmody J, Vangel M, Congleton C, Yerramsetti SM, Gard T, et al. Mindfulness practice leads to increases in regional brain gray matter density. Psychiatry Res (2011) 191(1):36–43. doi:10.1016/j.pscychresns.2010.08.006
[6] Fox KC, Nijeboer S, Dixon ML, Floman JL, Ellamil M, Rumak SP, et al. Is meditation associated with altered brain structure? A systematic review and meta-analysis of morphometric neuroimaging in meditation practitioners. Neurosci Biobehav Rev (2014) 43:48–73. doi:10.1016/j.neubiorev.2014.03.016
[7] Bower JE, Irwin MR. Mind-body therapies and control of inflammatory biology: a descriptive review. Brain Behav Immun (2016) 51:1–11. doi:10.1016/j.bbi.2015.06.012
[8] Liang Y, Zhou Y, Shen P. NF-kappa B and its regulation on the immune system. Cell Mol Immunol (2004) 1(5):343–50.
[9] Gianaros PJ, Jennings JR, Sheu LK, Greer PJ, Kuller LH, Matthews KA. Prospective reports of chronic life stress predict decreased grey matter volume in the hippocampus. Neuroimage (2007) 35(2):795–803. doi:10.1016/j.neuroimage.2006.10.045
[10] Black DS, Cole SW, Irwin MR, Breen E, Cyr NMS, Nazarian N, et al. Yogic meditation reverses NF-κB and IRF-related transcriptome dynamics in leukocytes of family dementia caregivers in a randomized controlled trial. Psychoneuroendocrinology (2013) 38(3):348–55. doi:10.1016/j.psyneuen.2012.06.011
[11] Duraimani S, Schneider RH, Randall OS, Nidich SI, Xu S, Ketete M, et al. Effects of lifestyle modification on telomerase gene expression in hypertensive patients: a pilot trial of stress reduction and health education programs in African Americans. PLoS One (2015) 10(11):e0142689. doi:10.1371/journal.pone.0142689
[12] Kuo B, Bhasin M, Jacquart J, Scult MA, Slipp L, Riklin EIK, et al. Genomic and clinical effects associated with a relaxation response mind-body intervention in patients with irritable bowel syndrome and inflammatory bowel disease. PLoS One (2015) 10(4):e0123861. doi:10.1371/journal.pone.0123861
[13] Bhasin MK, Dusek JA, Chang BH, Joseph MG, Denninger JW, Fricchione GL, et al. Relaxation response induces temporal transcriptome changes in energy metabolism, insulin secretion and inflammatory pathways. PLoS One (2013) 8(5):e62817. doi:10.1371/journal.pone.0062817
[14] Kaliman P, Alvarez-Lopez MJ, Cosín-Tomás M, Rosenkranz MA, Lutz A, Davidson RJ. Rapid changes in histone deacetylases and inflammatory gene expression in expert meditators. Psychoneuroendocrinology (2014) 40:96–107. doi:10.1016/j.psyneuen.2013.11.004
[15] Epel ES, Puterman E, Lin J, Blackburn EH, Lum PY, Beckmann ND, et al. Meditation and vacation effects have an impact on disease-associated molecular phenotypes. Transl Psychiatry (2016) 6(8):e880. doi:10.1038/tp.2016.164

https://www.ru.nl/nieuws-agenda/nieuws/vm/donders/cognitive-neuroscience/2017/meditatie-moleculaire-effecten-stress/
What Is the Molecular Signature of Mind–Body Interventions? A Systematic Review of Gene Expression Changes Induced by Meditation and Related Practices Front. Immunol. 8:670. doi: 10.3389/fimmu.2017.00670

Back To Top

Privacy instellingen

We gebruiken cookies om ervoor te zorgen dat onze website zo soepel mogelijk draait. In de instellingen kunt u zelf kiezen welke cookies u wilt toestaan of wilt weigeren.

Privacy verklaring | Sluit
Instellingen