skip to Main Content
tessa@gottschalmeditaties.nl | Nieuwsbrief ontvangen? Klik hier om je in te schrijven.

Nieuwsbrief: de amygdala en meditatie

Klachten en meditatie

Met meditatie kun je veel psychische en lichamelijke klachten verlichten. Het niet goed functioneren van de amygdala geeft een reeks psychische en lichamelijke klachten. Meditatie heeft gunstige invloed op de amygdala. Deze dankt haar naam aan haar amandelvormige structuur en wordt gevormd door vijf afzonderlijk functionerende kernen, diep in een deel van de hersenen (de temporale kwab). Het lijkt dat er een koppeling bestaat tussen de verwerking van emotionele gebeurtenissen en de reactie hierop van het autonome zenuwstelsel.

Amygdala en meditatie

Het niet goed functioneren van de amygdala, bijvoorbeeld door een ontwikkelingsstoornis, een beschadiging of een onbalans in de neurotransmitter-huishouding, wordt in verband gebracht met onder andere verschillende angst -en stemmingsstoornissen, depressie en autisme.
Ook bij drug- en alcoholverslavingen zou de werking van de amygdala belangrijk zijn. Voeding voor de geest zoals mindfulness en meditaties, maar ook goed voedsel spelen een belangrijke rol in het balanceren van de amygdala.

Gebukt gaan onder geestelijke druk

Iedereen heeft weleens last van vermoeidheid, slaapproblemen, hoofdpijn, spier- en gewrichtspijn, misselijkheid, maag- en darmsymptomen, angst, depressiviteit of duizeligheid. Waarom leidt dit bij sommigen tot ziekte en ziektegedrag?
Waar het telkens op neerkomt, is dat de balans zoek is tussen draagkracht en draaglast.

Een van de redenen hiervoor komt wellicht mede door de erfenis van Descartes. Door zijn bijdrage worstelt de geneeskunde nog altijd met de splitsamygdalaing van lichaam en geest. Tegenwoordig begrijpen we gelukkig meer van de interactie tussen lichaam en geest. Vandaar dat het belangrijk is klachten niet uitsluitend te zien als óf psychologisch óf lichamelijk.

Niet alle vragen zijn al duidelijk. Nog onvoldoende bekend is hoe met name de hersengebieden als onderdeel van het centrale zenuwstelsel samenhangen met de rest van het zenuwstelsel. Bekend is inmiddels dat angst het sympathische zenuwstelsel aanjaagt. Wat onder meer leidt tot hartkloppingen, darmstoornissen en dergelijke. Voor een goede balans tussen draagkracht en -last speelt de wijze waarop het zenuwstelsel omgaat met externe en interne prikkels een cruciale rol. In dat geheel is de rol van de amygdala, ook weleens het ‘emotionele brein genoemd’, belangrijk.
Het is een klein onderdeel van het hersengebied (limbisch systeem) met zeer belangrijke taken en is betrokken bij het ervaren, verwerken en aansturen van verschillende emoties. Het limbische systeem heeft als functie de regeling van honger, dorst, agressie, reukgewaarwording, agressie, seksualiteit en het reguleren van alle klieren met interne secretie.

Onderzoeken: Mindfulness en meditaties helpen

Hoe kun je invloed uitoefenen op de amygdala die steeds meer van slag raakt en zelfs kan beschadigen door een toename aan dagelijkse prikkels? Uit diverse onderzoeken blijkt dat dit heel goed gaat via mindfulness en meditatie. Zoals blijkt uit het onderzoek van Hiske Van Ravesteijn, verbonden aan het Radboud Universitair Centrum voor Mindfulness. Daar deden 117 patiënten uit 19 huisartsenpraktijken in de regio Nijmegen aan mee. Deze patiënten hadden langdurig bestaande onverklaarde lichamelijke klachten met daarbij vaak ook een chronische lichamelijke ziekte zoals diabetes of COPD.

Van Ravesteijn berekende dat mindfulnesstraining over de periode van een jaar en vergeleken met de gangbare zorg minder kost en meer oplevert. Mindfulness blijkt dus goed te werken. Mindfulness is ook werkzaam voor mensen die reeds aan een chronische aandoening lijden (zie ref 1,2).

Maar er is nog veel meer goed onderzoeknieuws over mindfulness en meditaties. Ik zet enkele in het kort onder elkaar.

Minder slapeloze nachten met mindfulness

Mindfulness-based stress reductie (MBSR) kan de onaangename toestand van slapeloze nachten grondig aanpakken. MBSR verdringt slapeloze nachten net zo goed als het kalmerende middel eszopiclone. Dit toonde een Amerikaanse studie aan met 111 patiënten. De helft van de patiënten herstelde van slapeloosheid. In tegenstelling tot het kalmeringsmiddel lokte MBSR geen bijwerkingen uit en was er een positievere tevredenheidsscore (Zie ref. 3 en 4).

Meditatie verlaagt de bloeddruk en vermindert psychologische stress

klachten meditatieEen studie uit 2009 is de eerste gerandomiseerde gecontroleerde studie die aantoont dat meditatie, een door psychologische stress veroorzaakte hoge bloeddruk kan verlagen. Bovendien zorgt het ervoor dat jonge volwassenen met een verhoogd risico op hoge bloeddruk beter kunnen omgaan met stresssituaties en op die manier hun risico op een hoge bloeddruk aanzienlijk kunnen verminderen (ref. 8).

Meditatie helpt bij huidklachten

Een wetenschappelijke studie wees uit dat stress een belangrijke negatieve factor is bij het herstel van wonden. Deze bevinding sluit nauw aan bij reeds eerdere observaties dat door chronische stress de huid gevoeliger raakt voor ziekten. Zo is bekend dat huidziekten zoals psoriasis, eczeem en zelfs melanomen verergeren wanneer er sprake is van chronische stress. Ook zijn mensen met stress minder bestand tegen infecties en verlaagt het de werking van hun immuunsysteem. Ze zijn vatbaarder voor zowel bacteriële als virale infecties (ref. 9, 10).

Meditatie helpt tegen metabool syndroom

Meditatie verbetert de bloeddruk en de insulineresistentie bij personen met kransvaatziekten.
Dit onderzoek werd uitgevoerd onder 103 personen. Zowel bloeddruk als insulineresistentie zijn een onderdeel van het metabool syndroom. Dit onderzoek lijkt er op te wijzen dat meditatie fysiologische factoren die reageren op stress beïnvloedt (ref. 11).

Meditatie helpt tegen reuma

Meditatie vermindert stress, ziekteactiviteit en niet-specifieke ontstekingen bij mensen met reumatoïde artritis (RA). Dit zei dr. Elizabeth Pradhan tijdens een congres van Complementary and Integrative Medicine (ref. 12). Het onderzoek was uitgevoerd onder 63 patiënten met reumatoïde artritis.

Stressvolle gebeurtenissen geven hersenverkleining

Het blijkt dat bij stressvolle gebeurtenissen op jonge leeftijd de hippocampus (de amygdala) in zijn ontwikkeling achterblijft. Er zijn aanwijzingen dat bij depressieve mensen en bij mensen met PTTS (posttraumatische stressstoornis) het volume van de hippocampus verkleint. Dit is consistent met de veronderstelling dat langdurige blootstelling aan het stresshormoon cortisol een beschadiging geeft van neuronen in de hippocampus.

Het krijgen van kinderen die later angstig of depressief van aard zijn, komt vaker voor bij moeders die zich tijdens of kort na de zwangerschap angstig of depressief voelen. Kinderen die de relatie met hun ouders als volwassene als ‘kil’ lijken te hebben ervaren, vertonen een verhoogde cardiovasculaire reactie bij stress. Ook diegenen die in hun jeugd misbruikt zijn, tonen als volwassenen hogere stressreacties. Er blijkt voldoende bewijs te zijn voor de stelling dat verwaarlozing, misbruik en tijdelijke scheiding van de moeder een negatieve invloed op het sociaal-emotioneel functioneren uitoefent. Zelfs dus ook nog op latere leeftijd.

Verwaarlozing geeft schade aan hersenen

Bij extreme verwaarlozing tonen ct-scans van 3 jarige kinderen een duidelijk waarneembare verkleining van de hersenen aan. De schade aan de hersenen bij het in de steek gelaten worden, is mede afhankelijk van het tijdstip waarop dit gebeurt. Onmiskenbaar is, dat hoe vroeger dit gebeurt des te schadelijker het is. Op jonge leeftijd, fysiek en/of emotioneel, in de steek gelaten worden heeft grote gevolgen voor de uitrijping van de hersenstructuren. Grote gevolgen in het gedrag en leerprestaties.

Vooral het limbische systeem, waar de amygdala dus een onderdeel van uitmaakt, is voor zijn uitgroei en rijpen sterk afhankelijk van sociaal contact en van voldoende ‘warme’ emotionele input. Het voorstaande maakt begrijpelijk hoe gunstig meditatie op de amygdala kan uitpakken. Er is een specifieke meditatievorm waarbij nadrukkelijk contact gezocht wordt met de amygdala. De oosterling noemt dit punt de ‘zetel van brahma’. Een innerlijk centrum van diepe rust.
Het gemak waarmee dit punt innerlijk gevonden kan worden en de wijze waarop iemand dit meditatieve punt ervaart geeft informatie de wijze waarop iemand zichzelf beleeft. Het biedt bovendien enigermate licht op de hoeveelheid gevoelens die iemand in staat is te verdragen.

De darmen zijn een ‘second brain’

In de darmen zorgt onderzoek op dit moment voor een denkomslag bij wetenschappers. Gaan wetenschappers ontdekken wat de Ayurveda en de Chinese geneeskunde al 5000 jaar weten? Zal dit dan ook het einde betekenen van een tweede onzalige erfenis namelijk de splitsing tussen regulier en alternatief?

Men begint voorzichtig vraagtekens te plaatsen bij de absolute leidende positie van de hersenen.
De darmen bevatten niet alleen onvoorstelbaar veel zenuwen, maar vergelijkbaar met de rest van het lichaam ook veel andersoortige zenuwen. De darmen bezitten een enorm arsenaal aan verschillende signaalstoffen, isolatiemateriaal voor zenuwen en soorten bekleding.

Er is maar één orgaan dat ook zo’n grote verscheidenheid heeft; de hersenen. Daarom wordt de term ‘second brain’ aan de darmen gegeven, juist omdat het zenuwnet zo groot is en in chemisch opzicht al even complex als de hersenen. Een verscheidenheid aan voeding brengt dit hele arsenaal aan prikkels en communicatie naar de hersenen op gang. Jezelf goed voeden en jezelf op de juiste manier tot rust brengen lijkt steeds meer een noodzakelijke overleving bij een bombardement aan knutsel-eten, stress en emoties.

Ik heb diverse meditatie cd’s uitgebracht die werking hebben op de hierboven beschreven gebieden. Kijk ook gerust naar mijn ‘Wetenschappelijk pagina’ en ‘Psychologische meditaties’ pagina, want daar staat nog veel meer hierover geschreven.
Daar vind je o.a. de Cd Rust & Evenwicht voor de amygdala-training, de cd Emotionele Souplesse voor o.a. herstel van maag-darmklachten waaronder slechte vertering. Maar ook de cd Hara Chakra voor de lever en nog veel meer cd-opties bij diverse klachten.

Ik wens je weer veel meditatieplezier en hoop dat deze nieuwsbrief je inspireert om te mediteren en dit vol te houden.

Tessa Gottschal

Referenties

1. Loucks EB, Britton WB, Howe CJ et al. Positive Associations of Dispositional Mindfulness with Cardiovascular Health: the New England Family Study. Int J Behav Med. 2014 Oct 23. [Epub ahead of print]

2. Keyworth C, Knopp J, Roughley K et al. A mixed-methods pilot study of the acceptability and effectiveness of a brief meditation and mindfulness intervention for people with diabetes and coronary heart disease. Behav Med. 2014;40(2):53-64

3. Garland SN, Carlson LE et al. Mindfulness-based stress reduction compared with cognitive behavioral therapy for the treatment of insomnia comorbid with cancer: a randomized, partially blinded, noninferiority trial. J Clin Oncol. 2014 Feb 10;32(5):449-57

4. Hubbling A, Reilly-Spong M et al. How mindfulness changed my sleep: focus groups with chronic insomnia patiets. BMC Complement Altern Med. 2014 Feb 10;14:50

5. Degroot A, Treit D. Septal Gabaergic and hippocampal cholinergic systems interact in the modulation of anxiety. Neuroscience. 2003;117(2):493-501

6. Garakani A, Mathew SJ, Charney DS. Neurobiology of anxiety disorders and implications for treatment. Mt Sinai J Med. 2006 Nov; 73(7):941-9

7. Garcia R. (2002) Stress, synaptic plasticity, and psychopathology. Rev. Neurosci 13, 195-208

8. Nidich SI et al. A randomized controlled trial on effects of the Transcendental Meditation program on blood pressure, psychological distress, and coping in young adults. Am J Hypertens. 2009 Dec;22(12):1326-31. Epub 2009 Oct 1.

9. Garg A, Chren MM, Sands LP, et al. Psychological stress perturbs epidermal permeability barrier homeostasis: implications for the pathogenesis of stress-associated skin disorders. Arch Dermatol. 2001; 137(1):53-9.

10. Tausk FA, Nousari H. Stress and the skin.Arch Dermatol. 2001; 137(1):78-82.

11. Paul-Labrador M, Polk D, Dwyer JH, Velasquez I, Nidich S, Rainforth M, Schneider R, Merz CN. Effects of a randomized controlled trial of transcendental meditation on components of the metabolic syndrome in subjects with coronary heart disease. Arch Intern Med 2006; 166(11):1218-24

12. North American Research Conference on Complementary and Integrative Medicine. Mei 2006; Edmonton, Canada

Back To Top