Ga naar hoofdinhoud
tessa@gottschalmeditaties.nl | Nieuwsbrief ontvangen? Klik hier om je in te schrijven.

In je kracht staan: Woede, Paniek en Hartaanvallen

Een explosieve woede-uitbarsting of een paniekaanval valt niet zo maar uit de lucht. Het groeit. Ja, het kan snél groeien; maar toch is een woede-uitbarsting of een paniekaanval het eindstation van opeengestapelde gevoelens.
In de nwbr ‘Woede-aanval lokt hartaanval uit’ lees je hoe risicovol extreme gevoelens zijn. In dit stuk ga ik dieper in op zulke uitbarstingen. Zowel die van woede als van paniek.

Eerst de algemene kant ervan: voor alle emoties geldt dat ze veranderlijk zijn. Ze kunnen rustig zijn maar ook heftig. Spontaan opkomen, maar ook achteraf beleefd worden. Het allerbelangrijkste is echter dat we kunnen leren emoties bewust en gericht te sturen. Dat is wat mensen zo uniek maakt.

Helaas, niet iedereen doet, of kan dit en juist dat leidt tot problemen. Zoals bij een zinderende woede-uitbarsting of een paniekaanval. Zulke heftigheden zijn voorbeelden van een emotioneel eindstation.
Het begint echter nooit zo extreem.

Woede en Paniek

In mijn artikel ‘Angst herkennen en verzorgen’ in het Vakblad voor de Natuurgeneeskundige lees je dat krachtige negatieve emoties starten met – wat in het Nederlands het best te omschrijven is als – verontrust raken, verwarring, vertwijfeling, verhoogde waakzaamheid.
Dat is nog lang geen paniekaanval, angst, woede, of haat.

Het is wel een teken dat je op scherp staat. En dát vereist je aandacht. Niet alleen in de vorm van het opmerken van al die signalen dat je lichaam in verhoogde paraatheid schiet. Het verlangt ook dat je goede emotionele maatregelen neemt en liefst meteen. In tegenstelling tot het laten oplopen. Want dan is de kans groot dat je bij zo’n ongezond emotioneel eindstation eindigt.

Overigens, in dit stuk laten we even buiten beschouwing dat het eindstation ook een heftig lichamelijke reactie kan zijn. Bonkende hoofdpijn/migraine, maagpijn, acute diarree, acute vermoeidheid et cetera. In die vorm heet het somatiseren, een emotionele beleving omzetten in een lichamelijke aandoening. Waar we hier over praten is uit de hand laten lopen van een emotionele beleving leidend tot een ongezonde emotionele uitbarsting. In termen zoals je die leest in hoofdstuk 6 uit mijn boek Ik voel n/iets voor verandering heet dit ageren. Je gevoelens ongeremd zomaar een kant uit laten vliegen.

Emotioneel jezelf bijsturen

Op bladzijde 178 van het hoofdstuk 4 ‘Angstverlaging’ uit mijn boek Wil ik wat ik voel lees je hoe je jezelf emotioneel bijstuurt. Grof gesteld komt het op twee acties neer.

1) Ontspannen

De eerste is ‘zorgen dat je mens wordt’. Wat er op neer komt dat je zo snel mogelijk uit die verhoogde waakzaamheid komt. Het gaat dan om een korte ontspanning, van vijf minuten tot hooguit een kwartier. Iets drinken, een blokje om gaan, muziekje luisteren, een ademhalingsoefening.

Alle zintuigen inzetten
Wat je ook kiest, doe het met aandachtigheid (‘mindfulness’). Dat leert je goed te horen wat je zegt, te zien wat je écht doet, een neusje te krijgen voor wat een goede ruik afgeeft, smaak voor wat zuiver is en een lichamelijke sensatie die klopt met alle innerlijke belevingen.

Heel belangrijk bij deze vorm van ontspanning is dat je zoveel mogelijk zintuigen inzet. Dat versnelt de ‘afkoel-tijd’ en verhoogt jouw greep op de situatie.

2) Aanmoedigen

Stap twee is dat je jezelf mentaal zo toespreekt dat je de emoties in de hand houdt. Of dat nu woede, paniek is. Belangrijk is dat je dit positief stelt. Niet ‘Eikel, is het weer zo ver! Kijk toch wat je doet zak!’, maar ‘Blijf rustig, je kunt het.’
Soms is het zelfs voldoende als je stevig zegt: ‘Stóp!’

Herhaal zulke korte steunkreten net zo lang totdat je merkt dat je werkelijk greep op je emoties hebt gekregen.

Mislukte zelfbeheersing

Hoe kan zelfbeheersing dan toch mislukken? Mijn ervaring laat zien dat er meestal drie punten niet goed gaan.

  1. Ontspanning: De eerste is dat iemand maar twee of drie manieren weet om zichzelf weer mens te laten worden. Anders gezegd: zijn/haar gereedschapskist met ‘hoe word ik kalm en beheerst’ bevat maar twee of drie instrumenten. Dat is onvoldoende om een klus te klaren.
  2. Zintuigen: Het tweede punt waardoor zelfbeheersing toch mislukt is dat te weinig zintuigen worden gebruikt. Alleen de neus bij een ademhalingsoefening, of de tong bij wat drinken.
  3.  Negativiteit: Het derde punt is het achterwege laten van de mentale aanmoediging. Vaak geeft iemand zichzelf op z’n kop. En heeft te weinig variatie in bemoedigingskreten. Als je alleen maar innerlijk roept ‘Niet opgeven!’ dan helpt dat onvoldoende.

Back To Top